Wat is het verschil tussen een 32-bit- en 64-bit-cpu?

Je hebt waarschijnlijk al eens 32-bit- en 64-bit-opties gezien wanneer je een app downloadt of een game installeert. Je pc heeft misschien zelfs een sticker waarop staat dat hij een 64-bit processor heeft. Maar maakt dat echt uit? De meeste nieuwe pc’s hebben een 64-bit processor, maar waarom? Hier is het echte verschil tussen 32-bit en 64-bit.

Hier is waarom dat ertoe doet

Simpel gezegd is een 64-bit processor krachtiger dan een 32-bit processor, omdat hij meer gegevens tegelijk kan verwerken. Een 64-bit processor kan meer rekenkundige waarden opslaan, waaronder geheugenadressen, wat betekent dat hij meer dan vier miljard keer zoveel fysieke geheugenruimte kan benaderen als een 32-bit processor. Dat klinkt net zo groot als het is.

Dit is het belangrijkste verschil: 32-bits processors kunnen prima een beperkte hoeveelheid RAM verwerken (in Windows 4 GB of minder), en 64-bits processors kunnen veel meer benutten. Natuurlijk moet je besturingssysteem ook zo zijn ontworpen dat het voordeel haalt uit die grotere toegang tot geheugen. Deze Microsoft-pagina zet de geheugenbeperkingen voor meerdere versies van Windows op een rij, maar als je de nieuwste versie van Windows 10 gebruikt, hoef je je geen zorgen te maken over limieten.

Door de toename in de beschikbaarheid van 64-bits processors en grotere RAM-capaciteiten hebben Microsoft en Apple allebei vernieuwde versies van hun besturingssystemen uitgebracht die zijn ontworpen om optimaal van de nieuwe technologie te profiteren. Het eerste volledig 64-bits besturingssysteem was Mac OS X Snow Leopard in 2009. Ondertussen was de eerste smartphone met een 64-bits chip (Apple A7) de iPhone 5s.

In het geval van Microsoft Windows leggen de basisversies van de besturingssystemen softwarebeperkingen op aan de hoeveelheid RAM die door applicaties kan worden gebruikt, maar zelfs in de ultieme en professionele versie van het besturingssysteem is 4 GB het maximum aan bruikbaar geheugen dat de 32-bits versie aankan. Terwijl de nieuwste versies van een 64-bits besturingssysteem de mogelijkheden van een processor drastisch kunnen vergroten, komt de echte sprong in prestaties van software die met deze architectuur in gedachten is ontworpen.

De meeste software is achterwaarts compatibel, waardoor je applicaties die 32-bits zijn zonder extra werk of problemen kunt draaien in een 64-bits omgeving. Antivirussoftware en drivers vormen meestal de uitzondering op deze regel, waarbij hardware meestal de juiste versie geïnstalleerd moet hebben om correct te functioneren.

Hetzelfde, maar toch anders

Het beste voorbeeld van dit verschil zie je direct in je bestandssysteem. Als je Windows gebruikt, heb je waarschijnlijk gemerkt dat je twee Program Files-mappen hebt: één met alleen de naam Program Files en de andere met de naam Program Files (x86).

Applicaties maken op een Windows-systeem allemaal gebruik van gedeelde bronnen (DLL-bestanden), die anders zijn opgebouwd afhankelijk van of ze worden gebruikt door 64-bits applicaties of 32-bits applicaties. Als bijvoorbeeld een 32-bits applicatie een DLL probeert op te roepen en een 64-bits versie vindt, stopt die gewoon met werken. Dat is het probleem.

32-bits (x86)-architectuur bestaat al heel lang, en er zijn nog steeds heel wat applicaties die 32-bits architectuur gebruiken — al verandert dat op sommige platformen. Moderne 64-bits systemen kunnen 32-bits en 64-bits software draaien dankzij een heel eenvoudige en handige oplossing: twee aparte Program Files-mappen. Wanneer 32-bits applicaties in de juiste x86-map worden geplaatst, weet Windows dat het de juiste DLL moet aanleveren — de 32-bits versie. Alles in de gewone Program Files-map kan daarentegen bij de andere inhoud.